Leigh Bardugo "Familiar"

 

W pewnym zaniedbanym domu skromna pomywaczka skrywa niezwykły talent – dar tworzenia małych cudów.

Gdy pracodawczyni odkrywa sekret swojej służącej, zmusza Luzię do wykorzystania go, by zdobyć uznanie na królewskim dworze.

Zdeterminowana, by zapewnić sobie lepszą przyszłość, Luzia wkracza do świata żądnych władzy arystokratów, zdesperowanych królów i przebiegłych oszustów, w którym granica między magią, nauką a mistyfikacją zaciera się coraz bardziej. W obliczu płonących stosów inkwizycji musi wykorzystać cały swój spryt i determinację, by zdobyć sławę i ukryć prawdę o swoim pochodzeniu. Jednak jej przetrwanie może mieć wysoką cenę – zwłaszcza gdy zmuszona jest zaufać osławionemu Guillénowi Santángelowi, którego własne sekrety mogą doprowadzić do zguby ich oboje.

Zobacz więcej >

Andrzej Sapkowski "Rozdroże kruków"

 

Tym razem arcymistrz polskiej fantasy cofa się do młodzieńczych lat Geralta, który stawia dopiero pierwsze kroki w wiedźmińskim fachu i musi sprostać licznym wyzwaniom. Uzbrojony w dwa runiczne miecze, zwalcza potwory, ratuje niewinne dziewice i pomaga nieszczęśliwym kochankom. Zawsze i wszędzie stara się przestrzegać niepisanego kodeksu, który przejął od swoich nauczycieli i mentorów. Jak to zwykle bywa, życie nie szczędzi mu rozczarowań – młodzieńczy idealizm raz po raz zderza się z rzeczywistością.

Zobacz więcej >

Poniedziałki ze zbrodnią w tle: #489 Erin Beaty "Krew i księżyc"

 

W Collis, mieście, którego największym skarbem jest ogromne sanktuarium poświęcone Słońcu, dochodzi do serii makabrycznych morderstw. Pilnująca bezpieczeństwa rozbudowy świątyni siedemnastoletnia Catrin staje się świadkiem jednego z nich, jednocześnie odkrywając w sobie niesamowity dar, który może pomóc w zdemaskowaniu zabójcy. Jednak nadane jej przez księżyc umiejętności stoją w sprzeczności z wierzeniami mieszkańców miasta, przez co dziewczyna jest zmuszona trzymać je w tajemnicy.

Do poprowadzenia śledztwa zostaje wybrany Simon, młodzieniec z tajemniczą przeszłością, który przerażająco dobrze potrafi zrozumieć zachowania mordercy. Między Simonem a Catrin rodzi się uczucie, które zostanie wystawione na próbę przez tajemnice, które oboje skrywają.

Zobacz więcej >

#przesłuchane: Andrzej Pilipiuk "Kroniki Jakuba Wędrowycza"

 

Masz problemy z duchami przodków? Coś stuka w Twoim domu? Sąsiad jest wampirem? Udaj się do Jakuba Wędrowycza, najlepszego Cywilnego Egzorcysty w Kraju! Być może mieszka na zapadłej wsi na Ścianie Wschodniej, być może odżywia się własnoręcznie pędzonymi trunkami i wygląda na starego kłusownika, ale nie daj się zwieść pozorom! Jeszcze nie pojawił się wampir, kosmita, wilkołak czy upiór, który dałby radę nieustraszonemu egzorcyście w gumofilcach.

Jarosław Grzędowicz

Zobacz więcej >

Królewskie Piątki: #31 Stephen King "Baśniowa opowieść"

 

Charlie Reade jest przeciętnym nastolatkiem, świetnym sportowcem i nie najgorszym uczniem. Ale chłopak dźwiga też spory bagaż doświadczeń. Gdy miał siedem lat, jego matka zginęła w wypadku, którego sprawca zbiegł. Jego ojciec, pogrążony w rozpaczy i żalu, zaczął pić. Charlie musiał nauczyć się, jak dbać i o siebie, i o niego. W wieku siedemnastu lat poznał psa, Radara, i jego starzejącego się pana, Howarda Bowditcha, odludka mieszkającego w imponującej rezydencji na szczycie wzgórza. W głębi otaczającego ją rozległego podwórka, za domem, stała zamknięta szopa, z której dochodziły dziwne dźwięki. Jakby jakieś stworzenia próbowały wydostać się na zewnątrz i uciec…

Charlie wykonywał różne, czasami dość niezwykłe, prace dla pana Bowditcha, a po jego śmierci odziedziczył posiadłość na wzgórzu oraz kasetę z nagraną opowieścią – tak dziwną, że wprost niemożliwą do uwierzenia. Bo choć wydaje się to bajką, wewnątrz szopy ukryty jest portal do innego świata, którego mieszkańcom grozi śmiertelne niebezpieczeństwo. I którego straszliwi przywódcy, o ile nikt nie odważy się ich powstrzymać, skłonni są doprowadzić do zniszczenia zarówno tamtej, jak i naszej rzeczywistości.

Wygląda na to, że na barkach Charliego spoczęła właśnie ogromna odpowiedzialność. Będzie teraz musiał szybko dorosnąć i – czy tego chce, czy nie − podjąć się misji ratowania dwóch równoległych światów. Odważny chłopiec i jego wierny psi towarzysz przewodzić będą siłom dobra w ostatecznym starciu z przeważającymi siłami zła.

Zobacz więcej >

Brandon Sanderson "Dawca Przysięgi. Część 2"

 

Na Rosharze trwa wojna. Przebudzeni parshendi – pieśniarze – pod wodzą służących Odium Stopionych wydają się niepowstrzymani. Wieczna Burza nieubłaganie powraca, za każdym razem sprowadzając śmierć i zniszczenie na ludzkie osady. Dalinar Kholin, udręczony powracającymi wspomnieniami przeszłości i nieżyjącej żony, nie szczędzi wysiłków, by zbudować koalicję ludzkich królestw, odkrywając przy tym swoje moce Kowala Więzi. Jednakże Odium ma wiele sług i wygląda na to, że jest przygotowany na każdą możliwość, a Świetlistym Rycerzom zagraża również tajemnica, która wcześniej doprowadziła do Odstępstwa ich starożytnych poprzedników.

Elhokar, Adolin, Shallan i Kaladin docierają do Kholinaru i odkrywają, że choć miasto jeszcze nie upadło, ich misja może się okazać o wiele trudniejsza, niż się spodziewali. Ludzie szepczą o mrocznej sile, która opanowała pałac i królową Aesudan, po ulicach zaś wędrują wyznawcy dziwacznego Kultu Chwil. A jedynym, co chroni miasto przed upadkiem, jest Straż Muru i jej tajemniczy dowódca, marszałek Lazur.

Tymczasem ostatnia z Parshendich, Venli, zaczyna pojmować, jakie skutki przyniosła jej decyzja, by odnaleźć starożytnych bogów pieśniarzy, i jaki los czeka pieśniarzy pod władzą Odium.

Zobacz więcej >

"Fantastyczne opowieści wigilijne"

Od drogi do Betlejem po drogę ku gwiazdom. Od zaułków warszawskiej Pragi po dziwne obyczaje na odległych planetach. Od cichej nocy po inwazję obcych. Od Świętego Mikołaja po Dziadka Mroza. Od fantasy po cyberpunk i od science fiction po horror.

Fantastyczne opowieści wigilijne to antologia świątecznych opowiadań najlepszych zagranicznych i polskich autorów fantastyki. Wśród nich między innymi Orson Scott Card, Joe Haldeman, Connie Willis, Łukasz Orbitowski, Mirosława Sędzikowska i Krzysztof Kochański.

Zobacz więcej >

Peter A. Flannery "Mag bitewny. Księga I"

Armia nieumarłych pod wodzą demona zalewa królestwo Furii. Kolejne armie obrońców uginają się przed nieujarzmioną potęgą wroga. Ludzie zamieniają się w Opętanych i ruszają mordować własne rodziny. Świat pogrąża się w mroku, rozpaczy i dzikim przerażeniu.

Jedyną nadzieją na przetrwanie jest walka u boku maga bojowego i jego smoka. Tych jednak jest zbyt mało. Od czasu Wielkiego Opętania tylko nieliczni mają odwagę przywoływać smoki. Niektóre z nich, szalone i nieobliczalne, stanowią śmiertelne zagrożenie dla ludzi. Potrzeba wyjątkowego człowieka, by okiełznać ich moc...

Falko Dante - słabeusz w świecie wojowników, umierający na tajemniczą chorobę syn szaleńca i zdrajcy. Nie tak wyglądają bohaterowie tej wojny. A jednak to na jego barki spadnie ciężar odpowiedzialności i jemu przypadnie do odegrania rola, która zaważy na losach tysięcy ludzi.

Zobacz więcej >

J.R.R. Tolkien "Upadek Gondolinu"

"Upadek Gondolinu jest dla miłośników twórczości Tolkiena najprawdziwszym Świętym Graalem. Przedstawiona w niej historia rozgrywa się tysiące lat przed wydarzeniami opisanymi we Władcy Pierścieni i opisuje losy elfickiego królestwa Gondolin, obleganego przez armię Morgotha. Powieść powstała najprawdopodobniej na początku 1917 roku w Great Haywood w Staffordshire w czasie rekonwalescencji Tolkiena po bitwie nad Sommą. W swoich pamiętnikach pisał, że Upadek Gondolinu był "pierwszą prawdziwą opowieścią" o Śródziemiu. To w niej po raz pierwszy pojawili się orkowie, smoki i Barlogowie. Wydanie zawiera różne wersje tekstu, a także opracowanie przedstawiające kontekst i odwołania do innych dzieł Tolkiena.

Rękopis powieści został odnaleziony w pozostawionym przez pisarza archiwum.

Redakcją i opracowaniem tekstu zajął się ponad 90-letni syn autora, Christopher, który zapowiedział, że będzie to ostatnie wydane dzieło jego ojca".

Zobacz więcej >

Kristen Ciccarelli "Ostatni Namsara"

Na początku był Namsara – zrodzony z nieba i ducha – który wszędzie, gdzie się pojawił, przynosił miłość i śmiech. Lecz gdzie jest światło, tam musi być ciemność. Dlatego była też Iskari – zrodzona z krwi i blasku księżyca. Niszczycielka. Przynosząca śmierć. Główna bohaterka, Asha, to córka króla Firgaardu, która jest pogromczynią smoków. Przynosi ich głowy królowi, ale żeby uniknąć ślubu z okrutnym komendantem, musi zgładzić najpotężniejszego smoka w Firgaardzie. Czy uda jej się to zrobić?

Zobacz więcej >

Guillermo del Toro, Daniel Kraus "Kształt wody"

Jak to jest czuć się kimś? Istnieć nie tylko we własnym świecie, ale również w czyimś innym?

Tajny rządowy Ośrodek Badań Kosmicznych Occam w Baltimore otrzymuje do analizy niezwykły obiekt: ziemnowodną humanoidalną istotę schwytaną w Amazonii. Naukowcy nie do końca wiedzą, co mają z nią zrobić. Zabić, by zbadać jego szczątki czy też utrzymać stworzenie przy życiu. Kiedy toczy się ta gra, między stworem a jedną z woźnych zaczyna nawiązywać się więź. Jaki finał będzie miała ta historia?

Zobacz więcej >

George R.R. Martin "Rycerz Siedmiu Królestw"

Zdrada... to tylko słowo. Kiedy dwaj książęta walczą ze sobą o krzesło, na którym tylko jeden z nich może usiąść, zarówno wielcy lordowie, jak i prości ludzie muszą wybierać. Po bitwie zaś zwycięzców okrzykuje się wiernymi i lojalnymi ludźmi. Natomiast ci, którzy przegrali, będą od tej pory znani jako buntownicy i zdrajcy.

Gry o tron chyba nikomu nie muszę przedstawiać. Każdy z nas o niej słyszał. Ja nigdy nie czytałam tego cyklu, więc moja przygoda z nim zaczyna się od Rycerza Siedmiu Królestw. Co znajdziecie w tej książce? Trzy opowiadania, których bohaterami są młody Dunk i jego jedenastoletni giermek, zwany Jajem. Chłopiec jest potomkiem rodu Targaryenów, którzy rządzą Siedmioma Królestwami. Do tronu mu daleko, więc ojciec pozwolił mu zostać giermkiem u Dunka. O tym, co działo się podczas ich podróży, dowiecie się z lektury, ja nie chcę Wam streszczać tych opowiadań.

Zobacz więcej >

Samantha Shannon "Pieśń jutra"

Ocalonym. Zdrajcą. Marionetką, tak. Ale nie potworem. To ludzie są potworami.

Paige Mahoney po brutalnych wydarzeniach z poprzedniej części została wybrana Zwierzchniczką i rządzi teraz londyńskimi kryminalistami. To nie znaczy jednak, że jej życie zmieniło się na lepsze. Wręcz przeciwnie. Ma wielu wrogów, którzy tylko czekają na to, by podwinęła się jej noga. Przed Paige stoi trudne wyzwanie. Musi ustabilizować sytuację w podzielonym podziemiu. Wykonanie tego zadania może znacznie utrudnić wprowadzenie technologii Senshield, która może położyć kres całemu światu jasnowidzów.

Zobacz więcej >

David Day "Atlas Tolkienowski"

W przeciwieństwie do mojego męża, nie przeczytałam wszystkich powieści Tolkiena, ale znam Hobbita i Władcę Pierścieni. Postanowiłam przekonać się, co o Śródziemiu i innych krainach ma mi do powiedzenia David Day.

W książce Davida Daya znajdują się tablice chronologiczne, zestawiające najważniejsze wydarzenia z historii Śródziemia i Nieśmiertelnych Krajów czy rozmaitych królestw oraz wojen, barwne mapy ukazujące poszczególne etapy tworzenia Ardy, tablice genealogiczne ras, a także wizualizacje flory Tolkienowskiego świata. To nie jest streszczenie powieści, o których wspomniałam wcześniej, więc jeśli ich nie czytaliście, nie musicie się bać, że David Day coś Wam zaspoileruje. Przewodnik jest podzielony na osiem rozdziałów, w których znajdziecie opowieści o stworzeniu Ardy, o Nieśmiertelnych Krajach, o Śródziemiu, o królestwach Beleriandu w Pierwszej Erze, o imperium Númenoru w Drugiej Erze, o królestwach Dúnedainów w Trzeciej Erze, o wyprawie do Samotnej Góry i o wyprawie z Jedynym Pierścieniem.

Zobacz więcej >

Samantha Shannon "Zakon Mimów"

Niektóre rewolucje zmieniają świat w ciągu jednego dnia. Inne trwają dziesiątki, setki lat, albo i dłużej, jeszcze inne nigdy nie dochodzą do skutku. Moja rewolta zaczęła się w jednej chwili od wyboru. Od zakwitnięcia kwiatu w ukrytym mieście na granicy światów.
Potrzeba czasu, aby się przekonać, jaki będzie jej finał.
Witajcie ponownie w Sajonie.

Paige Mahoney wraz z garstką ocalałych udało się uciec z piekła. Opuściła brutalną kolonię karną Szeol I. Jak się okazało, nie był to jednak koniec jej problemów. Wręcz przeciwnie, one dopiero się zaczęły. Staje się bowiem najbardziej poszukiwaną osobą w Londynie. Paige zdaje sobie sprawę z tego, że musi wrócić do Siedmiu Pieczęci, bo tylko dzięki Jaxowi będzie mogła przeżyć. Chce jednak opowiedzieć prawdę o Reifatach i Emmitach. Czy ktokolwiek jej uwierzy? Czy uda jej się uniknąć schwytania? 

Zobacz więcej >

Samantha Shannon "Czas Żniw"

- Jak się czujesz? - zapytał.
- Pieprz się.
Jego oczy zapłonęły.
- Widzę, że lepiej.

Rok 2059. Główna bohaterka powieści, dziewiętnastoletnia Paige Mahoney, pracuje w kryminalnym podziemiu Sajonu Londyn. Jaxon Hall, jej szef, nie należy do zbyt przyjaznych ludzi. Na jego zlecenie Paige uzyskuje informacje, włamując się do umysłów ludzi. Dziewczyna jest sennym wędrowcem i w świecie, w którym przyszło jej żyć, zdradą jest już sam fakt, że oddycha. Na skutek fatalnego zbiegu okoliczności trafia do Oksfordu, tajemniczej kolonii karnej. Władzę trzymają tam Reifaci, potężna rasa z innego świata. Paige trafia do domu Naczelnika. Dziewczyna musi odnaleźć się w nowej sytuacji, w miejscu, w którym takich ludzi jak ona traktuje się gorzej niż zwierzęta. Nie mają praw i są przeznaczeni na śmierć. Czy Paige podporządkuje się panującym tam zasadom?

Zobacz więcej >

Maciek Jakubski "Kolekcja pośmiertnych portretów"

Stało się oczywiste, że sterowiec się rozbije. Afjara krzyknęła. Raz i drugi, a potem jej krzyk przeszedł w jeden długi, nieprzerwany wrzask, choć złodziejka była osobą, którą jako ostatnią można było podejrzewać o panikę w sytuacjach ekstremalnych. Nyteshad trzymający się schodów przeklinał pod nosem. Spokój zachował jedynie przytulony do relingu Alkkenstan, który zaśmiał się głośno i krzyknął do nekromanty:
– Nie da się zabić tego, co nie żyje!

Alkkenstan był czarodziejem w sile wieku. Tylko tak jakoś mu się umarło. Problem w tym, że wcale nie przeszedł na drugą stronę, a obudził się jako nieumarły. Jak się pewnie domyślacie, taki stan rzeczy niekoniecznie mu odpowiada. Postanawia więc udać się po pomoc do dawno niewidzianego przyjaciela, którego profesja miała mu pomóc wrócić do świata (w pełni) żywych. Ta droga okazała się jednak znacznie dłuższa i trudniejsza, niż Alkkenstan początkowo sądził…

Zobacz więcej >

Jessica Khoury "Zakazane życzenie"

Ona jest potężnym dżinnem, który od wieków był uwięziony w lampie. On jest złodziejem. Połączyła ich pradawna magia. Kiedy Alladyn odnajduje lampę, uwalnia Zharę. Świat jest pogrążony w wojnie między ludźmi i dżinnami, więc Zhara musi się ukrywać. Nikt nie może dowiedzieć się o jej istnieniu. Przybiera różne kształty, by trwać przy swoim nowym panu. Przynajmniej do czasu, aż ten wypowie trzy życzenia. Wszystko komplikuje się, gdy Nardukha, król dżinnów ofiaruje Zharze wolność. Co prawda ona od dawna o tym marzyła, ale musi wybierać między swoim szczęściem, a zakazanym uczuciem, którym obdarzyła Alladyna, choć wie, że nie wolno jej było tego zrobić. 

Zobacz więcej >

Nora K. Jemisin "Piąta pora roku"

Powinnaś wiedzieć, jak wielkie masz szczęście: górotwory często poznają swoją prawdziwą naturę, zabijając członka rodziny albo któregoś z przyjaciół. W końcu to ci, których kochamy, najbardziej nas krzywdzą.

Zbliża się zagłada. Essun jednak dawno przeżyła swój koniec świata. Wydarzyło się to w dniu, w którym mąż zabił jedno dziecko, a drugie uprowadził. Zrozpaczona kobieta postanawia za wszelką cenę odnaleźć córkę.

Świat, do którego przenosi nas autorka, był dla mnie zupełnie nowy. Czegoś takiego jeszcze w literaturze nie spotkałam. Oprócz standardowych czterech pór roku, jest jeszcze piąta. Jej nastanie diametralnie zmienia życie mieszkańców i stawia je pod znakiem zapytania. Co gorsza, zmiana może nastąpić w każdej chwili. Nigdy nie wiadomo co i kiedy się wydarzy. W powieści pojawiają się także dość nietypowi bohaterowie. Górotwory, czyli ludzie, a może bardziej stworzenia podobne do ludzi, które potrafią manipulować skałami. Nie cieszą się sympatią wśród osób, które nie mają takich zdolności. Są przez nich znienawidzeni i zmuszeni do życia w odosobnieniu. Potwór nie może przecież mieć rodziny i prowadzić normalnego życia.

W literaturze fantasy ciężko stworzyć coś nowego. Norze K. Jemisin jednak się to udało. Zaprezentowała czytelnikom niesamowity świat, oparty w głównej mierze na prawach natury, która jest nieobliczalna. Czegoś takiego w literaturze jeszcze nie było. Jestem pod ogromnym wrażeniem. Ta książka jest nieprzewidywalna. Autorka co chwilę serwuje czytelnikom jakąś niespodziankę. Pojawiają się między innymi tajemnicze obeliski, będące śladem po dawnych czasach.

Piąta pora roku to dobra, choć wymagająca lektura. To nie jest książka, którą można czytać, jadąc w autobusie. By w pełni wczuć się w jej klimat, trzeba zaszyć się z nią w domowym zaciszu i wtedy dać porwać się opowieści, która nie tylko przenosi nas do świata dążącego ku zagładzie, ale także zmusza nas do zastanowienia się nad problemami politycznymi, jakie porusza. Kawał dobrej literatury.

Nie jestem w stanie porównać Piątej pory roku do żadnej innej książki, którą czytałam. To coś zupełnie nowego. Budzącego zarówno zainteresowanie, jak i strach. Całość uzupełniają przysłowia, legendy i fragmenty książek pochodzące z dawnych czasów. Dzięki nim ta opowieść nabiera niezwykłego klimatu. Jest naznaczona duchem przeszłości. Jeśli szukacie dobrej powieści fantasy, myślę, że właśnie trafiliście na odpowiednią propozycję. Polecam.

Nora K. Jemisin

Piąta pora roku

Wydawnictwo Sine Qua Non

Kraków 2016

Za udostępnienie egzemplarza recenzenckiego dziękuję

Wydawnictwu Sine Qua Non.

Zobacz więcej >

Ken Liu "Królowie Dary"

Ostatnimi czasy przez moje ręce przechodzi coraz więcej książek z gatunku fantasy. Jakie są moje wrażenia po lekturze Królów Dary?

Kuni Garu, typek spod ciemnej gwiazdy i nieustraszony Mata Zyndu są zupełnymi przeciwieństwami. Łączy ich jednak jeden cel. Obaj chcą wolności dla swojego ludu, dlatego postanawiają walczyć ramię w ramię przeciwko cesarzowi. Kiedy udaje im się obalić władzę, ich drogi rozchodzą się w dość dramatycznych okolicznościach. Dlaczego? Okazuje się, że wizje świata, jakie sobie wymarzyli, zdecydowanie się od siebie różnią. Obaj mają także odmienne wizje sprawiedliwości.

W trakcie czytania tej książki moja szczęka ze strony na stronę opadała coraz niżej. Ośmielę się napisać, że jest to najlepsza powieść z gatunku fanstasy, z jaką miałam kiedykolwiek styczność. Co prawda łamałam sobie język na imionach bohaterów, ale to jest nieistotne.

Ken Liu stworzył wielopoziomową, wielowątkową, lecz niezwykle przejrzystą powieść, która wciąga czytelnika już od pierwszych stron. Autor pokazuje, w jaki sposób żądza władzy niszczy ludzi. Nawet najbardziej prawa osoba, gdy uzyska wpływy, może zaprzedać własną duszę, by tylko ich nie utracić. Bez znaczenia jest to, ilu niewinnych ludzi przez to ucierpi.

Królowie Dary to prawdziwa perełka, która pojawiła się na naszym rynku literackim. Z tego, co mi wiadomo, Ken Liu właśnie tym tytułem zadebiutował w literackim świecie. Zrobił to z prawdziwą pompą. Nie pozwolił mi ani przez chwilę się nudzić. Wodził mnie za nos, serwował mi zwroty akcji w chwili, gdy najmniej się ich spodziewałam. Pozwolił poznać mi niesamowitych bohaterów. Moje serce podbiła Jia, żona Kuni Garu. To niezwykła kobieta. Bez niej mężowi nie udałoby się osiągnąć tego, do czego doszedł. Nie jestem w stanie niczego zarzucić tej powieści. Jestem nią absolutnie oczarowana.

To fantastyka z najwyższej półki. Ken Liu stworzył oryginalną opowieść. Tu nie ma smoków, elfów, krasnoludów czy potworów. Bohaterowie nie rzucają czarów. Czym więc tak się zachwycam? Niezwykłym światem, relacjami międzyludzkimi, siłą i heroizmem postaci. Zaserwowany przez autora Orient nie ma sobie równych. Królowie Dary to doskonałe otwarcie cyklu. Już zacieram ręce na myśl o kolejnej części. Z chęcią ją przeczytam. Oby Ściana burz była w stanie utrzymać poziom Królów.

Ken Liu

Królowie Dary

Wydawnictwo Sine Qua Non

Kraków 2016

Za udostępnienie egzemplarza recenzenckiego dziękuję

Wydawnictwu Sine Qua Non :)

Zobacz więcej >